Video ve fotoğraf Hüseyin Özdag
Şimdi güncel olarak Varto’ya içme suyu olarak götürülmek istenen ve Yeşil Vadi’nin öbür yamacında, halk arasında Goşkar Baba’nın Kız Kardeşi Ana Fadılê’nin iki memesinden akan süt dedikleri Axwa Sîpîye’miz var ya! İşte o Ana Fadılê’nin, yani Axwa Sîpîye’nin, Çoban Munzur’un süt dolu kovasından koşarken yere dökülerek oluşan soğuk pınar gözelerin Munzur Irmağı’nı oluşturduğu gibi güzel bir hikâyesi vardır: Axwa Sîpîye, Goşkar Baba’nın Kız Kardeşi’nin iki memesinden akıp doğayı besleyen kutsal Ana Tanrıca Fadılê’nin sütü olduğunu söylerler. Önce döküldüğü Goşkar Çayı’nı büyütür, sonra onunla birlikte aşağılarda Muş ovasında Fırat Irmağı’na katılır.
Biliyoruz ki, Aryan halkları Neolitik dönemden beri, uzayda ve dünyada yaşayan bütün canlı ve cansız varlıkları tanrının bir parçası olarak görüyorlardı. Semitik halkların kabile reisleri gibi “Tanrı her şeyi yoktan var etti,” demezler. Tanrı bütün varlıkları yoktan var etmedi; var olan kendi kutsal yapısından parçalar olarak var etmiştir. Dolayısıyla Tanrının bir parça olarak gördükleri her şeye, doğaya, dağa, taşa, ağaca, suya, insana saygı ve sevgiyle yaklaşıp koruyorlardı. Çok tanrılı ve ana erkil dönemlerde yaratıcı kadınlara tanrıca sıfatları yakıştırıldı. Biz büyüklerimizden böyle duyduk. Sümerler’den beri atalarımız bize mitos, efsane ve destanları hep böyle aktardılar. Gerçekten de Axwa Sîpîye’nin bulunduğu bölgeye baktığımızda, oradaki doğa pratiğinde görünen de o efsanede anlatılandır. O yüksek dik yamaçtan çığlık çığlığa binlerce yıldır doğayı besleyen ana tanrıca kadının memelerinden akan beyaz süt gibidir iki kutsal gözesi. O suyu içmeye doyamazsınız. Bir o kadar da Goşkar vadisinde akan çayın içindeki alabalıklara ve bütün canlılara şifalar veren beyaz sudur. Axwa Sîpîye’nin döküldüğü Goşkar çayı içinde büyüyen alabalıklar, sarı hastalığı olan insanları iyileştiren şifalı balıklardır. Doğayı hakkın bir parçası olarak kutsal görüp koruyarak seven bu Rêya Haqî doğa inancı ve bu efsane ile bugüne kadar kendisini korudu ve etrafındaki canlıları besledi. Dünya kuruldu kurulalı doğanın o kutsal ana tanrıca memelerinden akıp Goşkar vadisini besleyen Axwa Sîpîye bugüne kadar hep özgür aktı! Ve özgür akacaktır!
Kirmanckî-Zazakî ‘Axwa Sîpîye,’ Türkçesi ‘Beyaz Su’. İşte Goşkar Vadisi’ni, dereyi ve oradaki Ana-doğayı yeşerten o kutsal Ana Tanrıcanın iki memesinden (iki pınarından) süt gibi akan Axwa Sîpîye’yi de borulara hapsedip götürmek istiyorlar! Axwa Sîpîye için mücadele vermek ve onu savunmak ana sütü gibi kutsaldır!
Bu yüzden diyoruz ki, ”Axwa Sîpîye’nin bir damlası bile borulara hapsedilemez!”
Bilmenizi isteriz ki, bu Yeşil Goşkar Vadisi yalnızca su değil, doğamız, bilimsel inancımız, kimliğimiz ve insanlığımızdır! Siz bunlara saldırıyorsunuz!
Doğayı katlederseniz, er ya da geç o da sizden intikamını alacaktır!
Goşkar Baba ve doğadan dualarınızı esirgemeyin!
Çünkü Goşkar Vadisi’ni içindeki ziyaret bölgelerini soğuk pınarlarıyla savunmak;
doğa ve çevre ile barışçıl bir şekilde yaşamaktır, Zerdüşt ve Spinoza’nin inandığı tanrıya inanmaktır.
24.06.2025
Azad Ronî
